Peluso 1964 Cioccolato Di Modica IGP N° 2 Al Pistacchio ciemna 55 % z pistacjami

Mimo że nie cierpię czekolad z kryształkami, w tym głównie typu Modica i ogólnie wyczuwalnych chrupiących kryształków cukru w czymkolwiek, pojedynczym rzutem 3 włoskich tabliczek na Lidle się zainteresowałam. Tylko dlatego, że nadarzyła się okazja dostania ich od ojca. Sama bowiem nie wydałabym na nie ani grosza. Uznałam jednak, że nic nie stracę, jeśli dam im szansę. W końcu wyszukiwanie ciekawych, dobrych tabliczek w góry robiło się coraz trudniejsze, gdy nie chciałam zbankrutować, wydając też na nie, czy zwyczajnie brać na szlaki najtańszych i potencjalnie niezjadliwych. Wracając do czekolady. Te z kryształkami cukru, jakoby grubo ziarniste, bo mielone na tradycyjnych kamieniach do mielenia kakao o nazwie metate, Czekolady di Modica IGP (chronione nazwą pochodzenia) są ponoć największą dumą marki Peluso, założonej w 1964. Jej słodycze ponoć "opowiadają Sycylię". Od lat firma pozostaje wierna lokalnym recepturom i wartościom, tworząc produkty mające być dziełami sztuki. Do swoich czekolad dodają składniki, które rosną właśnie tam, we włoskim słońcu.

Tak się zdarzyło, że sięgnęłam po nią bardzo słonecznego dnia. Niebieskie, bezchmurne - prawie jak włoskie - niebo robiło jej za tło, gdy wyciągnęłam ją na Hali Łabowskiej, koło schroniska. Weszłam tam niebieskim szlakiem z Piwnicznej-Zdroju w dniu, kiedy przez roztopy i stopień zagrożenia lawinowego zrezygnowałam z Tatr.

Peluso 1964 Cioccolato Di Modica IGP N° 2 Al Pistacchio to ciemna czekolada o zawartości 55% kakao z pistacjami; typu Modica (z kryształkami) z miasta Modica (chroniona nazwa pochodzenia).

Po otwarciu rozszedł się ziemisty zapach, któremu towarzyszyła mocno palona kawa, wiórki kokosowe i trochę niedookreślonych orzechów. Pistacje jednak nie znalazły się wśród nich. Z kokosem wiązała się jakby rześkość i świeżość, dodatkowo nakręcone słodyczą kwiatów. Czułam lekką cukrowość, ale zawoalowaną. Czasem czekolada zalatywała trochę polewowo, ale to był marginalny wątek. Do głowy przyszło mi jeszcze soczyste, właśnie kwiatowe lekkie wino czerwone. Możliwe, że też jakiś nieokreślony czerwony owoc. W ciemno powiedziałabym, że czekolada zawiera jakieś 70%.

Tabliczka o niemal czarnym kolorze w dotyku wydała mi się pyliście-aksamitna. Wygląd mamił kremowością, ale... wyglądała trochę jakby rozpuściła się i zastygła. Od razu na spodzie też dostrzegłam kryształki cukru.

Przy łamaniu czekolada dała się poznać jako bardzo twarda i krucha. Wydawała z siebie średnio głośny trzasko-chrzest, w czym spory udział miał cukier.

W przekroju kryształki cukru połyskiwały. Widać, że było ich bardzo dużo, w przeciwieństwie do małych, pojedynczych pistacji. Te stanowiły marginalny dodatek. Gdy odgryzałam kawałek, rozpadał się, rozstrzeliwując po ustach dużo kryształków cukru.

W ustach czekolada rozpływała się szybko, jako że często od razu rozpadała się na kawałki. Początkowo jakby się zawahała, czy w ogóle zacząć, potem zaś zmieniała się w zawiesinę i kiedy cukier się ujawniał i zaczynał się rozpuszczać, bardzo przyspieszała. Ogólnie cechowała ją ziarnistość, piaszczystość, chwilami wręcz szorstkość, ale nie tylko od cukru. Stawała się najeżoną kryształkami, luźną masą, w której większość uwagi przyciągają kryształki cukru. Jak się z czasem okazało, wśród nich znalazły się drobinki niedomielonego kakao. Za nimi czuć pylistą suchość czekolady, którą trochę łagodziła lekka wodnistość i chwilowa namiastka soczystości.

Kawałki pistacji stanowiły mało znaczący dodatek. Niezależnie od tego, kiedy je gryzłam, wypadały tak samo. Gdy jednak robiłam to wcześniej, zupełnie nikły w chrupiąco cukrowej bazie. A jako że nie cierpię chrupiącego cukru, wolałam tego nie gryźć, a pozwalać się rozpuścić.

Pistacje gryzione na koniec były spodziewanie specyficznie miękkie, trochę sprężyste. Większość to naprawdę malutkie kawałeczki, tylko kilka trafiło mi się nieco większych, ale też małych. Zaplątało się kilka trzeszczących skórek. Oprócz pistacji uświadczyłam jeszcze całkiem sporo kamienie twardych i trochę bardziej miękkich drobinek kakao, udających piasek. Czasem próbowały odciągać uwagę od pistacji.

W smaku pierwsza pojawiła się wyraźna, choć łagodna gorzkość. Przeważnie, zupełnie obok, obecność zdradzał też cukier, którego kryształki często rozsypywały się na języku.

Gorzkość miała palony charakter, najpierw serwując mi motyw palonych kadzidełek.

Paloność po chwili wzbogaciła się o paloną kawę, która trochę rozmyła kadzidła, a po chwili... zrobiła się koniecznie słodzoną kawą... kakaową? Zalatującą... polewą kakaową? Gorzkość zmieniła się w zasadzie jedynie w gorzkawość.

W tym czasie cukier roztoczył słodycz. Wydawała się jednak jakby obok gorzkawości, rozchodziła się równolegle. Przemknęły mi przez myśl ciastka z cukrem na wierzchu, a potem słodycz obrała rześki, wręcz trochę kwiatowy wydźwięk. Nabrałabym się, że to jakiś inny niż biały cukier. Rosła szybko.

Nie zastopowała jednak niskiej, choć wyraźnej, gorzkości, która żyła własnym życiem. Narzuciła klimat nieco cięższy niż mają typowe 60%, dorzucając czarną ziemię. Nie szarżowała, nie była bardzo silna, ale swoje powiedziała. Pomyślałam o wilgotnej, świeżej ziemi i przesadzaniu kwiatków.

Mniej więcej w połowie rozpływania się kęsa ta świeżość, wręcz rześkość zmieszała się z jakby rześkością słodyczy, co skojarzyło mi się z kokosem.

Słodycz wpisała się w to z ochotą. Wiórki kokosowe rozgościły się na dobre, po czym wzbogaciły się o trochę orzechów. Na pewno jednak nie pistacje.

Pistacje nie odzywały się gdy ich nie gryzłam.

Gdy z ciekawości pogryzłam pistacje wcześniej, obok czekolady, miały problem z przebiciem się, acz ich jakby naturalnie lekko słonawe echo jakoś tam się pokazywało. I tonęło w ziemi - napędzanej przez drobinki kakao - i cukrze. Ziemi i odrobinka czerwonego wina?

Ziemia z czasem zmieniła się w suche kamienie, żwir i płytę chodnikowa. Przez moment wątek ten zrobił się pierwszoplanowy, mimo równolegle wysokiej słodyczy. 

Wtedy też czasem przemykała soczystość. Nie w każdym kęsie taka sama. Im więcej akurat posypało się kryształków cukru po ustach, tym słabsza była. Ogólnie jednak miała w sobie coś z owoców, ale... nie należała do owoców. Przywodziła na myśl lekkie, rześkie wino truskawkowe, acz bez silnej alkoholowości. Ziemiste nuty trochę przekierowały ją w stronę soczystości nibsów kakaowych.

Słodycz, gdy cukier kończył się rozpuszczać, wydała mi się przesadzona i już, choć wciąż też rześka, jawnie cukrowa. Acz w gardle nie drapała, trzymała się jeszcze średniego poziomu. Acz nadal miała w sobie sporo z kokosa - choć już bardziej miazgi niż wiórków.

Nuta trochę soczyście winnych nibsów ogólnie się w kompozycji raz po raz przewijała i na końcówce przeważnie mocno rosła w siłę.

Zostawione na koniec pistacje smakowały... sobą. Pistacje były bardzo delikatne, naturalnie słodkawe. Przy dwóch zaznaczyła mi się jednak jakby naturalna słonawa nutka. Czasem drobinki kakao je przygłuszały, czasem nie, a po prostu dały o sobie znać obok. Te smakowały gorzko palono, ziemiście i mokrym chodnikiem, a czasami (te nawet jak na ziarna kakao bardzo twarde) jakoś nijako.

Po zjedzeniu został posmak cukru, ale jakby złagodzonego rześkim kokosem. Czułam też motyw ziemi, płyty chodnikowej i soczystego, lekkiego wina czerwonego (truskawkowego?). Było bardzo słodko, ale i gorzko-palono. Czasem udało się też utrzymać pistacjom (zwłaszcza większym kawałkom).

Oceniając, przede wszystkim odcinam się od tego, że bardzo nie lubię typu Modica. Rozumiem, że ona ma być tak kryształkowa, a jednocześnie czuję, że 60% kakao chyba do tego typu czekolady nie jest najlepszym wyborem, bo cukier aż przytłacza. Acz jest to na swój sposób ciekawe, to muszę przyznać. Z kolei obiecany dodatek, czyli pistacje... Ta ilość to jakaś kpina. Nie dość, że dodano ich tak mało, że można by je przeoczyć to jeszcze chowały się w wyrazistym smaku bazy i drobinkach kakao. Nie podobały mi się te drobinki kakao twarde jak kamień - łuska kakaowa? Przy dość ziemiście-kamienno-chodnikowym smaku miałam wrażenie, że chrupie mi tam prawdziwy piasek. A właśnie smak, co najważniejsze. Na plus, że mimo takiej ilości cukru wbrew pozorom nie smakowała samym cukrem, a wręcz wyszła ciekawie rześko słodka w sposób kwiatowo-kokosowy. Płynące obok gorzkawość, nuty ziemi, kamieni i chodnika oraz nibsowy smak świetnie wypadły. To było ciężko-rześkie, kontrastowe w przyjemny sposób, więc naprawdę żałuję, że aż taka ilość cukru i ta kamienna twardość kakaowych drobinek mi tak bardzo przeszkadzały.

W górach jeszcze jakoś szło, ale to, co wróciło do domu i normalnie zweryfikowałabym odczucia i dojadła, niestety za bardzo mnie denerwowało. Gdyby lepiej rozegrali sprawę pistacji, mogłaby mieć 6-7 (zależy, jakby to z nimi wyszło). Podobnie wyższa zawartość kakao na pewno wyszłaby jej na dobre. Tak jawi się jako przeciętna czekolada typu Modica z ciekawym charakterem, ale której odbiór psuły źle zrobione dodatki (pistacji, drobinki nibsów).

Odpadłam po 33g i oddałam Mamie. Jej opinia: "Bardzo dziwna. Ale trochę w sumie z ochotą, taka zaintrygowana zjadłam. Mimo że bałam się o zęby, bo było w niej coś dziwnego, jakby piasek zostawał w gębie. Aczkolwiek właśnie dzięki temu, ogólnie strukturze, wyróżniała się była ciekawa, niespotykana. Właśnie ten piasek złożył się też na tą strukturę chyba. No, cukier jeszcze. Mnie ona się przez to wypowiadała napowietrzona! Zdziwiłam się, bo mimo że 60% kakao, to była zjadliwa, mimo że nie lubię ciemnych. I to mnie strasznie dziwiło. Ona jakby nie była gorzka na te 60%. Bo czasami już 50% jest dla mnie niezjadliwa. A ta była bardzo przystępna. Pistacje nawet czułam, jak na koniec koniec zostały, jakieś 2 czy 3 kawałki. Przebijały nad kakao. Ale mimo wszystko nie chcę całej tej reszty, co dostałam. Trochę mi wystarczyło, by poznać ciekawostkę.".

ocena: 5/10

kupiłam: dostałam (ojciec kupił w Lidlu)

cena: 11,99 zł (za 75g; sprawdziłam)

kaloryczność: 502 kcal / 100 g

czy kupię znów: nie

Skład: miazga kakaowa, cukier, pistacje

Amano Guayas River Basin Ecuador 70 % Dark Chocolate zmieniona 2023 ciemna z Ekwadoru z kryształkami cukru

Tego posta nie miało być... A stworzony został z ogromnym żalem i smutkiem.

Każdą Amano traktuję jako swoistą zdobycz. Polowanie na nie sprawia, że czuję się normalnie jak jakiś łowca, myśliwy. Co jednak zrobię, skoro tak mnie zachwycają? Prawdą jest jednak też, że jako realistka, niektóre z nich pokochałam, acz czułam, że do nich nie wrócę. Tak było np. z Guayas River Basin Ecuador 70 %, którą jadłam w 2022. Gdy po jakimś roku czy dwóch wróciła do Sekretów Czekolady, miała inne opakowanie, być może i samą czekoladę zmienili. Kto to wie? A no, ja musiałam wiedzieć, stąd zanim ktokolwiek zdążył cokolwiek pomyśleć, kupiłam. Przysłano mi jednak w opakowaniu starym, niezmienionym i z krótką datą ważności. Czyli do sklepu te nowsze jeszcze nie zawitały. Myślałam, że czeka mnie w takim razie miła degustacja tego, co już znam. Nie planowałam żadnych aktualizacji czy coś, jednak... robiąc pierwszego kęsa przeżyłam szok. Jednak po kolei...

Amano Guayas River Basin Ecuador 70 % Dark Chocolate to ciemna czekolada o zawartości 70 % kakao z Ekwadoru, z basenu rzeki Guayas, z okolic miasta Guayaquil (prowincji Guayas); zmieniona dostępna w 2023.

Po otwarciu poczułam znajomy zapach ziemi, drzew, jeżyn i cytryn, za którymi przewinął się też agrest i kwiaty. Ich słodycz wieńczyła wanilia, a drzewa przyozdobiła paloność, dym i kawa. Wszystko jak w tej z 2022.

Wygląd i ogólna konsystencja pozornie bez zmian... Z "małą" jednak różnicą. W pierwszej chwili nie zwróciłam uwagi, że przekrój pełen był gigantycznych brył cukru. To już nawet nie kryształki, a dosłownie kolosalne kawałki cukru. Odgryzając kawałek głośno chrzęszczał. Podczas łamania, czy odgryzania kawałka, czekolada kruszyła się za sprawą tego potwornego dodatku.

W smaku ponownie przywitały mnie soczyście kwaśne cytryny i jeżyny. Te drugie już zapowiedziały słodycz, którą zaraz podchwyciła wanilia.

Jeżyny i agrest (jasny? jasny i ciemny?) ustanowiły słodko-kwaśny, cierpkawy splot, po chwili nagle podbity cukrem. Słodycz emanująca od kryształka, który szybko wyłonił się z czekoladowej masy, na moment odwróciła uwagę od samej czekolady. Zaraz słodkich fal zaczęło przybywać - razem z kolejnymi wyłaniającymi się kryształkami. 

Wraz z tym, jak cukier o nieco karmelowym echu się rozpuszczał, po ustach rozchodził się motyw ziemi, torfu, od razu jednak łagodzony przez słodycz. Pomyślałam o wilgotnej, czarnej i lekko ostrawej. Ta jej ostrość mieszała się nieco z korzennym wątkiem, jednak znów i tu chamsko wkroczył cukier. Oczami wyobraźni zobaczyłam ciastka korzenne z wielkimi kryształkami cukru. 

Delikatnie palony karmel wyczuwalny w czekoladowej bazie został maksymalnie podkręcony i wanilią, i smakiem cukru trzcinowego, który wydawał się być zupełnie jakby obok czekolady. Nie był z nią spójny, a tylko irytował. Słodycz szybko zaczęła drapać w gardle. 

Lekka kwiatowość, słodkie, korzenne przyprawy podporządkowały się wyrazistemu cukrowi trzcinowemu. Spłycił wydźwięk palonego karmelu, który czułam w tabliczce z 2022.

Soczyste owoce, głównie jeżyny, walczyły, lecz i one w końcu wpisały się w cukrową konwencję. Agrest też przybrał na słodyczy, więc tym razem na pewno mowa o agreście ciemnym. Wyobraziłam sobie kruche ciastka z kwaśnym, ciemnym dżemem i mnóstwem kryształków cukru na wierzchu.

Gorzkość nieśmiało trzymała się tyłu. Trochę dymu czy orzechów wyszło o wiele mniej charakternie niż w przypadku tabliczki bez kryształków. Mniej więcej w połowie rozpływania się kęsa odnotowałam kawę, jakby z soczyście jeżynową nutą, ale... zasłodzoną do bólu. 

Ciastkowość i cukier wciąż odciągały uwagę od smaku czekolady, jakby rozbijały ją od środka. Daleko w tle wyłapałam też banany, ale jakieś twarde i mdłe.

Na sam koniec cukrowi sprzeciwiła się wyraźniejsza orzechowa nuta. Wyłoniły się arachidy w skórkach, same w sobie maślano słodkie. Niestety nie dały rady poskromić cukru i ciastek z cukrem.

W posmaku owoce wyszły cierpko, zagłuszyła je jakby zgaszona (a i tak irytująca) słodycz cukru trzcinowego, karmel i wanilia. Kumulacja słodyczy wystraszyła gorzkość. Ta wyszła na koniec jako lekko bagnisty akcent, któremu wtórowały fistaszki.

nic tego cukru nie bierze

Zmęczyłam 4 kostki. Ogrom wielkich brył cukru odciągał moją uwagę od czekolady tak, że jedzenie jej nie było przyjemne. Przy tym czymś typ Modica z drobniejszymi, jakoś lepiej rozpływającymi się kryształkami to pół biedy. To coś to porażka na całego. Bazowo sama czekolada mimo wysokiej słodyczy to mocne 9, jednak kryształki cukru przeważyły już szalę na stronę przecukrzenia; a cukier rozbijał jej smak topornie tak, że uczynił ją tabliczką, z którą człowiek nie chce mieć do czynienia. Coś tam miłego wciąż czuć, jednak w czekoladach do degustacji, no przepraszam bardzo, ale nie o to chodzi, by się spod cukru tak czegoś doszukiwać. Jeszcze gdyby producent napisał o tej formie w opisie, gdyby miał oddzielną linię, może byłabym łaskawsza, ale tak? Nawet to 4 wydaje mi się łaską z mojej strony.

Większość oddałam Mamie z myślą: "A było przy Orfeve Brut de Noir myśleć, że durniejszej rzeczy czekoladzie nie da się zrobić?". Mamie nie smakowała: "za mało mi w niej kwaśności, którą ostatnio tak lubię było, a tak to taka jakaś bez wyrazu, nie czułam w niej niczego szczególnego. Ten tutaj cukier też jakoś tak gorzej niż w tamtej (Orfeve) wyszedł". Była gotowa oddać ją ojcu, ale pożałowałam i zaproponowałam, by dodać ją do brownie. I tu też mnie zaskoczyła, bo rozpuszczałyśmy ją z masłem w garnku i... kryształki cukru i tak wszystkie się nie rozpuściły. Gdy przyszło do wylizania miski z masy na ciasto... cóż, kryształki wciąż się tam plątały. Nie rozumiem tego zjawiska.

Jestem w szoku, że tak skończyła Amano... W  ogóle, jakakolwiek czekolada z tej półki.

ocena: 4/10

kupiłam: Sekrety Czekolady

cena: 64 zł (za 85g; cena półkowa)

kaloryczność: 505 kcal / 100 g

czy kupię znów: nie

Skład: ziarna kakao, czysty cukier trzcinowy, tłuszcz kakaowy, pełne ziarna wanilii

Orfeve Bejofo 75 % Brut de Noir / Crispy Madagascar ciemna z Madagaskaru

O tej czekoladzie wspomniałam już przy Orfeve San Ignacio 70% Noir de Noir / Extra Fine Peru. Otóż w zakup władowałam się zupełnie bezmyślnie. Nie zwróciłam uwagi, że marka ma dwie linie: Noir de Noir i Brut de Noir. Kupiłam 3 ciemne, bo pojawiła się taka możliwość. Zanim jednak którąkolwiek zjadłam, dowiedziałam się, że mogę zamówić kolejne. Wówczas, mając dłuższą listę tabliczek do wyboru, zwróciłam uwagę na ten podział i zaczęłam szukać informacji, o co chodzi. Okazało się, iż linia Brut de Noir po angielsku na stronie producenta nosi nazwę "Crispy". Wystraszyłam się, a kiedy zaczęłam czytać, było już tylko gorzej... Otóż to linia z chrupiącymi kryształkami cukru. Coś, czego w czekoladzie nienawidzę najbardziej! Wciąż trzymała mnie trauma po władowaniu się w parę czekolad typu Modica, a teraz to... na szczęście tylko jedną miałam Orfeve z kryształkami i ani myślałam domawiać kolejne. Zamówiłam za to jej gładką wersję, więc na pocieszenie miałam fakt, iż czeka mnie ciekawe porównanie. Najpierw jednak musiałam uporać się ze zmorą. I wolałam zrobić to w miarę szybko i mieć z głowy.

Dobrze brzmiało, że zrobiono ją z kakao z plantacji Bejofo, gdzie kakao uprawia się od 1920 roku, i skąd ponoć pochodzą ziarna o najsilniejszym aromacie Madagaskaru, więc liczyłam, że może jakoś sobie poradziły z cukrem. O ziarnach w zasadzie wiadomo jeszcze więcej. Na opakowaniu zamieszczono informację, że były prażone 52 minuty w 106 stopniach Celsjusza, dojrzewały min. 14 dni, a całość konszowała 62 godziny.

Orfeve Bejofo 75% Brut de Noir / Crispy Madagascar to ciemna czekolada o zawartości 75 % kakao trinitario z Madagaskaru, z regionu Diana, z doliny Sambirano, okolic miasta Ambanji, z plantacji Bejofo; należąca do linii chrupiącej ("crispy", czyli tabliczek z chrupiącymi kryształkami cukru).

Po otwarciu poczułam wędzony zapach jakby wędzonego drewna, zmieszany z soczyście-goryczkowatą pomarańczą i grejpfrutem. Były słodkie, ale w ciężki sposób. Wtórowały im duszone wiśnie, może jakby kompot z kwaśnych wiśni i... ciasto z maliną i rabarbarem? Z przypaloną, goryczkowatą kruszonką? W głowie siedziała mi wędzona wiśnia... Może też pojedyncze czarne porzeczki? A do tego sporo ziemi i goryczkowato-kwaskawe przyprawy - kozieradka? Chyba też gałka muszkatołowa. Mimo gorzko-kwaśnej bazy, kompozycja zawarła także sporo słodyczy karmelu. Zwłaszcza po podziale przepływał przez resztę nut odważnie.

Gruba i lśniąca tabliczka już w dotyku była lekko kremowa, ale nie tłusta, a z domniemaną pylistością. Na spodzie widać sporo dużych kryształków zatopionych w czekoladzie. Łamała się ze średnio głośnym trzaskiem, mimo że była bardzo twarda. Słychać przy tym skrzypnięcio-chrupnięcia cukru. Była krucha, z racji obecności dodatku cukru sypała się na wszystkie strony. W przekroju widać bardzo dużo wielkich kryształków.

W ustach rozpływała się w tempie umiarkowanie szybkawym, prędko mięknąc. Była minimalnie tłusta w mleczny sposób i bardzo soczysta. Łatwo rzedła, a ogólne rozpuszczanie się przyspieszały i jakby wodniście rozbijały kryształki cukru.

Po paru chwilach wyłaniały się z czekoladowej toni, były wyczuwalne na języku i drapały go oraz podniebienie. To dość spore kryształki. Dodano ich bardzo dużo. Zostawały, choć już oczywiście częściowo rozpuszczone, dłużej niż sama czekolada.

Wtedy oczywiście okazały się chrupiące, jak to cukier. Albo go zostawiałam na koniec (przeważnie), albo chwilami podgryzałam jakby obok "czekolady" już w trakcie rozpływania się tego. Jak już został na koniec, które kryształki mogłam, wybierałam z ust. I tak jednak po zjedzeniu połowy czułam, że podniebienie i język są niemiło podrapane.

W smaku najpierw rozeszła się wyrazista, ziemista gorzkość. Pomyślałam o wręcz mokrej, a nie tylko wilgotnej, czarnej ziemi. Podążało za nią spalone na węgiel drewno. Rozszedł się właśnie też sam węgiel i popiół... Trzymał się go jeszcze dym. Do tego drewno wędzone...? I dym do wędzenia czegoś... Pomyślałam o drewnie z drzew owocowych np. wiśniowych i wędzenie na nim...

Polała się grejpfrutowa, soczysta goryczka. Cierpkawego cytrusa zaraz osłodziły wiśniowe i malinowo-truskawkowe kompoty. Mimo słodyczy, też popisały się kwaśnością.

Bardzo szybko raz i drugi na języku odnotowałam po prostu cukier. Cukier raz po raz przecinał kompozycję jak mieczem. Wprowadził słodycz. Poniekąd płynęła w miarę spokojnie, prezentując palony karmel.

Goryczkowato-kwaśny sok grejpfruta jeszcze nasączał ziemię. Pomogła mu pomarańcza, acz jakby wędzona? Duszona? Cierpki dżem z pomarańczy kręcił się przy grejpfrucie.

Karmel wydawał się w dużej mierze także wmieszany w ziemię. Ta słodycz była na stonowanym poziomie. Słodycz jakby karmelowego cukru jednak wyskakiwała, bardzo przyciągając uwagę. W zasadzie na sekundę-dwie za każdym razem odciągała uwagę od bazy.

By następnie okazało się, że podbija ona kwaśność owoców.

Mniej więcej w połowie rozpływania się kęsa wśród czerwonych owoców przemknął kwaśny rabarbar. Pomyślałam o truskawkowo-malinowym cieście z niezbyt dojrzałych owoców z rabarbarem... I skrzącą się od cukru trzcinowego kruszonką. Cukier nie dawał bowiem o sobie zapomnieć.

Gdy cukier rozpuszczał się wraz z czekoladą, od kryształków rozchodził się smak jakby przydymionego cukru - ewidentnie był to charakterniejszy, nieco mniej od białego słodki, cukier trzcinowy. I tak jednak w kompozycji wyszedł dziwnie "odstająco". Bardzo się rządził. Wydawało się, że to on dyktuje, które nuty mogą się odezwać, a które muszą się wstrzymać. Kontrastowo podbijał nie tylko nuty kwaśnych owoców.

Przemknęła mi jeszcze czarna porzeczka, a już na pierwszy plan zaglądały dym, popiół i mnóstwo wilgotnej, czarnej ziemi. Jak rozpoczęły występ dosadnie, ale spokojnie, tak po czasie wydały się nabierać mocy i zdecydowania. Rozkręcały się... za sprawą soczystości?

I w nich znalazła się kwaśność... wyłuskała z dymu kwasek - znowu pomyślałam o drewnie do wędzenia, wędzeniu, a po chwili poczułam kwaskawo-cierpkie, goryczkowate przyprawy, w tym kozieradkę. Może też trochę gałki muszkatołowej, pieprz... Przyprawiony na ostro dżem cytrusowy? Albo pieprzny wiśniowo-grejpfrutowy, podkręcony jeszcze kwaśniejszym rabarbarem wypiek? Wciąż na pewno z cukrową kruszonką.

Pod koniec, gdy czekolada prawie znikała, a w ustach było pełno cukru, wydał mi się karmelowo-przydymiony i lekko kwiatowy, co pozwoliło na utrzymanie się na placu boju porzeczkom, jednak z czasem zniknęły i one.

Kryształki jakby wypychały z ust smak czekolady, serwując po prostu smak cukru trzcinowego, specyficznie "przydymiono karmelowy". Może nie zasładzały, bo smak ogólnie był wyważony, ale to dziwne uczucie.

Po zjedzeniu czułam posmak czarnych porzeczek i wiśni, może podkręconych rabarbarem i niedojrzałą maliną, ale też trochę goryczkowato-cierpkiego grejpfruta. Do tego smakowitą, wyrazistą ziemistość i dosadnie gorzki popiół, szczyptę przypraw. Byłoby przyjemnie, gdyby nie posmak cukru trzcinowego po prostu. W takiej ilości, że nawet to, jaki to cukier trochę uciekało. Mimo karmelowo-przydymionego echa, było to osobliwie denerwujące, acz nawet nie drapiące.

Całość uważam za jeszcze nie całkiem beznadziejną, ale bardzo denerwującą. Ciekawe nuty grejpfruta, wiśniowego kompotu, malinowo-rabarbarowego ciasta i czarnych porzeczek, ogrom ziemi, dymu, popiołu i wędzonego drewna z karmelową słodyczą mogłyby wyjść smacznie, ale wszystko zepsuł ogrom kryształków, odciągających uwagę od smaku czekolady... sobą. Czułam się, jakbym dosłownie do każdego kęsa przyjemnej czekolady sypała do ust łyżeczkę wielkich kryształków cukru. Czuć, że w zasadzie bazowo czekolada była smaczna, ale takie najeżenie cukrem odebrało radość z jedzenia. Nawet Sabadi typu Modica miały w sobie mniej kryształków. Orfeve przesadziło, więc biorąc pod uwagę, że nawet ze zniżką wychodzi 2 razy drożej od Sabadi, oceniam surowiej - nie "bo ja nie lubię". Czuję, że nawet kryształki da się bardziej z głową zrobić. I co z tego, że nawet nie było za słodko, a przyjemnie kwaśno-gorzko, skoro było denerwująco cukrowo? Kontrastowo w złym tego słowa znaczeniu. Jak już tak bardzo chcieli zrobić czekoladę z kryształkami, to zdecydowanie powinni ich dać mniej. Mimo szczerych chęci, bo bazowo smaczna, nie dałam rady zjeść nawet połowy - 39 gramów poszło do Mamy.

Mama pierwszego dnia zjadła mały kawałek, drugiego pozostałą resztę. Opisała: "czekolada bardzo, bardzo mi smakowała, bo miała w sobie taką cudowną kwaśność, a ja ostatnio w jedzeniu szukam takiej dobrej kwaśności. Nie umiem co prawda konkretnych nut ponazywać, ale ona była taka rześka i przyjemna. Ogólnie nie było to dla mnie za gorzkie czy za słodkie, a cukier i taka konsystencja mi nie przeszkadzały. Nawet dobrze, że tak szybko się to rozpuszczało, bo ja akurat nie lubię, jak czekolady - zwłaszcza ciemne - rozpływają się tak strasznie długo. Na pewno jednak nie jest warta swojej ceny, rzeczywiście, jak pomyślę o czekoladach takich do degustacji, by coś w nich poczuć, inaczej bym się za to zabrała. W tej cenie na pewno jest mnóstwo o wiele lepszych. Taki cukier w kryształkach według mnie nic a nic, żadnych nut na pewno nie podkreśla czy nie wydobywa. Chyba że tylko kontrast wprowadza".

ocena: 6/10

kupiłam: Sekrety Czekolady

cena: 59 zł (za 70g; cena półkowa; ja dostałam zniżkę)

kaloryczność: 575 kcal / 100 g

czy kupię znów: nie

Skład: ziarna kakao, surowy cukier trzcinowy

Sabadi Cruede Raw Chocolate 90 % ciemna surowa z Ekwadoru

Gdy tylko uzmysłowiłam sobie, że wszystkie Sabadi to czekolady typu Modica, a więc z kryształkami cukru, znając też neapolitankę Zucchero sugar-free chocolate 100% Cacao, wiedziałam, że 90% będzie najmniej problematyczna. Po 80 % w ogóle wrócił optymizm, że wreszcie będę mogła się wczuć w bazę, nie utyskując za bardzo na cukrowość. I tak jednak było mi bardzo smutno, bo chciałabym obie zjeść w zwykłym, gładkim wydaniu. Niby mogłam kupić setkę, ale właśnie to nie to... Jak dla mnie, czekolada musi mieć odrobinkę cukru. Tylko błagam... nie kryształkowego.

Sabadi Cruede Raw Chocolate 90 % to ciemna czekolada o zawartości 90 % surowego kakao Nacional Fino de Aroma z Ekwadoru; typ Modica.

Po otwarciu poczułam wiśnie i cytryny, przeszyte poważniejszym, jakby nieco siarkowym kwaskiem i z ciężkim, alkoholowym tłem. Tu dominowało wino czerwone, może nawet jakiś winiak... ale też wyraźnie sporo białego wytrawnego czułam. Do głowy przyszedł mi szampan i słodkości stylizowane na niego. Mieszał się z pewnym orzeźwieniem. W tej kwestii sporo do powiedzenia miały kwiaty. Tchnęły rześkość i wprowadziły wysoką słodycz. Właśnie bardzo słodko pachniała wbrew pozorom ta czekolada. Czułam karmel i palony ciemny cukier, po prostu. Do tego trochę orzechów i kokosa, wpisujących się w słodycz. Całość próbowała być rześka, lecz ziemia jej na to nie pozwoliła, Wraz z gęstym dymem otoczyła całość. Mimo dymu, nie odebrałam kompozycji jako palonej (a tylko w kwestii cukru).

Twarda tabliczka była masywna i konkretna, co potwierdziło się przy łamaniu. Musiałam w to włożyć sporo siły! Wydała mi się nadzwyczaj pełna, gęsta. Trzaskała dość głośno. W przekroju była zbita i jakby sprasowana, gładka, a także trochę połyskująca od pojedynczych kryształków cukru.

W ustach rozpływała się łatwo, acz powoli. Najpierw była kremowo-mazista, gładkawa, lecz po paru chwilach zaczęła robić się trochę szorstka i ziarnista. A potem coraz bardziej i bardziej. Ujawniła tłustość i lekką oleistość, która niczym smar pokrywała podniebienie. Całość trochę zalepiała, jednak zaraz z ziarnistości wyłaniały się coraz to kolejne kryształki cukru. W dużej mierze rozpuszczały się wraz z masą. Trochę ją w tym poganiały i rozrzedzały. Sporadycznie zostawały na koniec, by chrupnąć.

Jak na typ Modica, wyszło to bardzo przystępnie.

W smaku pierwsza rozbrzmiała gorzkość. Była odważna i nieco ściągająca. Wyłonił się z niej dym, jakby najpierw tylko badając teren. W oddali przewinęła się cierpkość.

I nagle uderzyła kawa. Czarne, mocne espresso z pianką. Ewentualnie mocna czarna kawa z automatu. Cierpkość i pewna kwasowość rozgościły się w tym czarnym napoju, a za chwilę poczułam jakby wyraźnie smak jego beżowej pianki. Ta zaprosiła lekką słodycz, która jakoś w tle mignęła już nieco wcześniej. Nie pchała się jednak.

W tym czasie gorzkość kawę zmieszała z ziemią. Pomyślałam o zagaszonym wodą ognisku. Czułam pewną wilgoć, dym... I popiół! A także skały, kamienie - jakby palenisko było nimi otoczone. Mokre skały miały w sobie sporo rześkości, a także powagi.

Pianka espresso przytoczyła naturalnie słodkawe, a jednocześnie gorzkawe orzechy. Orzechy... włoskie? I migdały w skórkach.

Przy naturalnej słodyczy orzechów poczułam motyw kwiatów. Wilgotnych i miękkich płatków różowych róż oraz delikatnych kwiatów migdałowca. Słodycz częściowo rozwijała się jakby obok tych mocniejszych nut. Rosła powoli, nic sobie z nich nie robiąc.

W tle przewinął się kwasek. Najpierw mało spożywczy, kojarzący się z siarką, dymem... a potem też łagodniejszy. To były szpileczki, które nabierały ciągłości jako soczysty kwasek kokosa. Owoców?

Mniej więcej w połowie rozpływania się kęsa gorzkość kontynuowała ziemistość. Pomyślałam o czarnej ziemi zlanej deszczem, a także asfaltowej drodze prowadzącej przez ziemiste tereny. I ona była mokra, po deszczu, specyficznie rześka. Mokry chodnik, mokre kamienie - ich gorzkość była i ciężka, esencjonalna, a jednocześnie miała w sobie lekkość deszczu.

Owoce zaserwowały cytrynę i wiśnie. Kwaśne i charakterne, połączyły się w nucie czerwonego wina. Kwitnące migdałowce-drzewa zasugerowały mu słodkawy akcent oraz motyw drewnianej beczki, w której mogło leżakować. Potem jeszcze przyszedł mi na myśl kompot wiśniowy.

Orzechy z kolei zyskały na słodyczy, otoczył je karmel. Epizodycznie pojawiał się wyraźniej, aż w końcu się wygładził, mieszał z czekoladą w miarę harmonijnie i wciąż rósł. Czasem z mocniejszymi wyskokami, gdy akurat kryształek znalazł się na języku. Karmel, palony cukier mieszał się ze słodyczą kwiatów, za którą optowała rześkość. W pewnym momencie to kwiaty i karmel wyszły na prowadzenie.

Akurat, by potem alkohole zasunęły trochę cierpkości. W głowie miałam teraz już białe wino, szampana, jakiegoś winiacza... Cierpkość cytryny je podkreśliła, po czym uległa wiśniom. Świetnie czuć przy tym surowość kakao! Wiśnie połączyły kwaśność i słodycz pomagając sobie czerwonym winem. Dojrzałe, słodko-kwaśne wiśnie z czasem weszły w skład w karmelowo-kawowego tortu z wiśniami. I migdałami?

Karmel przyśpieszył, podkreślił słodycz wiśni. Tort, wiśniowy kompot, wino podano razem z mnóstwem słodkim kwiatów. Ziemia i kawa jedynie majaczyły w tle. Dym... prawie zniknął, choć mignął mi jakąś papierosową, "liściową" nutą.

Posmak jednak był wyraźnie ziemiście-kawowy. Znów w głowie miałam chodniki i skały po deszczu, z wplecionym kwaskiem. Ten podkręciła soczysta cytryna. Nie było jednak bardzo kwaśno. Rześko kwiatowo i karmelowo słodko natomiast tak. Po zniknięciu czekolady czasem zostawały jeszcze pojedyncze kryształki i wtedy po prostu czuć cukier kokosowy.

Gorzkość dymu, chodnik, piwnica oraz wiśnie, róże, wysoka słodycz karmelu i melasy - to wszystko czułam w 80% i było to bardzo podobne do tego, co czułam w dziś przedstawianej. Tę jednak cechowała wyższa kwaśność i gorzkość. Słodycz chyba na zasadzie kontrastu ograniczyła się do łagodniejszego od melasy karmelu.

Bardzo podobna do neapolitanki 100%, tylko że właśnie jakby z dosypanym cukrem.

Czekolada smakowała mi, jednak nie tak, jak można by się spodziewać. Wyszła trochę jak setka z dosypaną szczyptą kryształków karmelowego cukru. Po prostu bardzo nie moja forma, ale też nie wydaje mi się najlepsza do prezentacji nut kakao. Ogrom dymu, skał, asfaltu, chodnika, kawy oraz orzechy i migdały, mnóstwo soczystości wiśni i cytryny, wino, kwiaty - wszystko to pasowało do lekkości cukru kokosowego. Niezwykle rześko to wyszło, a i karmel był na miejscu, jednak wolałabym, by wszystko to gładko wymieszano. Mam na myśli i gładki smak (bez takiego podskakiwania słodyczy), i konsystencję.

ocena: 9/10

kupiłam: EcoWybrane.pl

cena: 21,60 zł (za 50g)

kaloryczność: 477 kcal / 100 g

czy znów kupię: nie

Skład: miazga kakaowa, cukier kokosowy

Sabadi Cruede Raw Chocolate 80 % ciemna surowa z Ekwadoru

Tę czekoladę, podobnie jak jej "siostrę" o wyższej o 10% zawartości kakao i Sabadi Il Cioccolato Taormina 60 %, kupiłam sama. Surowa 80tka po prostu przemówiła do mnie na jednej ze stron internetowych, mimo że marki nie znałam. Gdy jedząc otrzymane jako gratis do zamówienia neapolitanki odkryłam, że Sabadi prawdopodobnie wszystkie swoje czekolady robi we włoskim typie Modica (z kryształkami cukru), załamałam się trochę. To się władowałam! Aż wstyd, jednak... na swoje usprawiedliwienie mam tylko tyle, że nigdzie nie było napisane, że to takie twory. Po Sabadi Zucchero sugar-free chocolate 100% Cacao i ogólnie, wychwytując spod cukru, czułam, że mają pyszne bazy - to właśnie je chciałam poczuć, nie cukrowość.

Czytając o tej czekoladzie, dowiedziałam się, że Sabadì kupuje ziarna kakaowe bezpośrednio od producentów w Ekwadorze, a ziarna obrabia w temperaturze nieprzekraczającej 42 stopni. Taką czekoladę można nazwać surową - żadna bowiem nie jest zupełnie niepoddawana obróbce termicznej. Sabadi swoich tworów nie konszuje. Chwali się, że używa jedynie dobrze sfermentowanych (ta, bo gdyby było inaczej, na pewno by napisali...), które przetwarza na zimno, praży krótko i właśnie, jak już wspomniałam, w niezbyt wysokich temperaturach.

Sabadi Cruede Raw Chocolate 80 % to ciemna czekolada o zawartości 80 % surowego kakao Nacional Fino de Aroma z Ekwadoru; typ Modica.

Po otwarciu uderzył soczysty i wytrawny zapach czerwonego wina z mocnym, ziemistym tłem. Czułam gorzkość dymu (ale nie paloną nutę) oraz płatków róż. Ich goryczka mieszała się z nieco gnilną słodyczą, a ta zaprosiła też podfermentowane, przejrzałe wiśnie, dopasowujące się do wina. W tle pojawiły się też migdały w skórkach, nutka wilgotnego ciemnego chleba i rześkość. Cytrusy tchnęły ją w kompozycję, dodały kwaśności. Przełamały też karmelowo-melasową słodycz, która chyliła się w ciężkim kierunku. Całość nie była lekka (acz ciężka też nie).

Tabliczkę cechowała twardość i masywność. Przy łamaniu wydawała dźwięk łączący średnio głośny trzask potwierdzający jej "pełnię", masywność, ale też zdradzający skrzypienie cukru. Przekrój miała zwarty i ziarnisty, z pojedynczymi lśniącymi kryształkami cukru, których na szczęście za wiele nie dostrzegłam.

W ustach rozpływała się powoli, ale bez oporu. Początkowo wydała się kremowa, jednak już w ciągu kolejnych sekund ujawniła szorstkość i ziarnistość. Była tłusta, odrobinę oleista. Kryształki cukru szybko zaczęły zaznaczać się na języku, wyłaniając się z gęstej mazi i rozpuszczając wraz z nią, jakby wmieszane w nią nie chciały się od niej odłączyć. Rozpuszczając się, dodawały jej wodnistego efektu, pojedyncze zostawały już na sam koniec, by sobie chrupnąć, ale... w przypadku tej czekolady nie były nadto irytujące. Dało się je znieść.

W smaku pierwsza, niczym grom, uderzyła gorzkość. Skojarzyła mi się z dymem (ale nie chodzi o nutę palenia / prażenia) i chłodną, wilgotną ziemią. Pokryły ją liście tabaki, wilgotniejące i nasiąkające od niej.

Po chwili odnotowałam cukier. Karmelowo-melasowy, szlachetny, ciemny. Szybko wsunął słodycz między inne nuty, ale obyło się bez zgrzytów, bo miał w sobie pewną rześkość. Pomyślałam o rosie i mgle. Cukier wyszedł jakby zgaszony i z wpisaną goryczką.

Rześkość zaraz wydobyła i podkręciła cytrynę tak, że na chwilę wyskoczyła ponad wszystko inne. Była kwaśna, soczysta, a także z echem goryczkowatej skórki. Nasączyła ziemię. Ziemistość szalała dzięki surowemu kakao. W pewnym momencie kwasek, mieszający się z goryczką wydał mi się wręcz siarkowy. Nie mogę jednak powiedzieć, by czekolada była szczególnie kwaśna - o to już dbała karmelowo-cukrowa słodycz oraz echo kawy.

Cytryna po chwili wprowadziła też kwaskawo-wytrawne czerwone wino. Mniej więcej w połowie rozpływania się kęsa cytryna nieco zwolniła, a na pierwszy plan wpłynęło czerwone wino. Ziemia i dym, jakby piwniczny motyw dodały mu charakteru. Pomyślałam o leżących w piwnicy drewnianych beczkach z winem.

Słodycz przewijała się przez to epizodycznie. Pobrzmiewała leciutko cały czas, czasem wychylając się jako silna i wyrazista. Podskakiwała nagle, zaskakując swoim intensywnie karmelowo-melasowym smakiem. Bez trudu za jego sprawą wchodziła w bardziej gorzkie wątki.

Beczki i liście tabaki z czasem zmieniły się w migdały. Słodycz podpowiedziała też kokosa. Oczami wyobraźni patrzyłam na całego orzecha kokosowego oraz migdały w gorzkawych skórkach. Trochę łagodziły kompozycję. A liście, wysuszone, lecz zawilgocone, przemknęły w słodycz.

Wino za sprawą słodyczy przeszło w nutę zawilgoconych, wilgotnych płatków róż. Dominowały świeże. Raz czy drugi pomyślałam o płatkach róży ucieranych z cukrem; konfiturze różanej. Karmelowy wątek był bardzo znaczący, a jednak pod koniec (wbrew obawom) trochę się krył. Podsunął za to dojrzałe, a nawet przejrzałe, nieco podfermentowane wiśnie. Słodycz w pewnym momencie wydała mi się aż przypalono ciastkowa - mowa o migdałowych wypiekach z różnymi takimi "dżemikami". I posypanymi suszonymi płatkami róż?

Melasowo-karmelowa słodycz zmieniła wilgotną ziemię i motyw mokrego asfaltu, który pod koniec jej towarzyszył, w kawę. Słodką, karmelową, ale też gorzką. W pewnym momencie jakbym te słodkości nią przepiła i... Ziemia z echem dymu i w niej podkreśliła jednak też kwasek. Cytryny? Trochę przenikliwie siarkowy?

Długo utrzymujący się posmak należał na pewno do cytryny oraz ziemi, jak również delikatniejszej kawy i migdałów... Czy raczej migdałowych ciastek z płatkami róży? Czułam palono-przypaloną słodycz melasy, aż nieco za mocną, gdy akurat po czekoladzie został jakiś kryształek. Normalnie, gdy nie zostawał, wcale za słodko nie było.

Całość bardzo mi smakowała i bardzo zasmuciła. Choć typ Modica, a więc kryształki, tu aż tak nie dawały się we znaki... były i trochę w język drapały, odwracając uwagę od smaku przepysznej bazy. Ta bowiem serwowała gorzkość ziemi, dymu i kawy oraz cytrynę, wino i wiśnie. Cudnie w tym wszystkim wyszła surowość kakao! Płatki róż, zawilgocenie, migdały - wszystko to w zasadzie nawet bardzo do karmelowo-melasowej słodyczy i rześkości cukru kokosowego pasowało, jednak naprawdę... ileż bym dała, by wszystko to poczuć w formie gładkiej, bez kryształków... Nie obniżam za nie oceny, bo po prostu mogłam przed zakupem porządnie doczytać*, co robi Sabadi (czekolady włoskie).

*Chociaż nigdzie tak wprost nie piszą, że robią inny typ, niż tradycyjny. A przecież nie każda czekolada włoska musi być taka, nawet nie każda z miejscowości Modica chyba musi być z kryształkami (?).

Bardzo podobna do neapolitanek, acz mniej słodka (w nich wyraźnie też czuć nuty wnoszone przez dany cukier), a bardziej kwaskawo-ziemista, gorzka. Dym, migdały, róże, wino i wiśnie, cytryna, trochę kawy - wszystkie nuty Ekwadoru czuć dosadniej,  nie zagłuszył ich cukier, a w dodatku surowe kakao też pokazało swą moc, odciągając uwagę od cukru. Konsystencja tłustszej, bardziej kakaowej tabliczki też o wiele lepiej zaabsorbowała kryształki.

ocena: 9/10

kupiłam: EcoWybrane.pl

cena: 21,60 zł (za 50g)

kaloryczność: 576,6 kcal / 100 g

czy znów kupię: nie

Skład: miazga kakaowa, cukier kokosowy

Sabadi Il Cioccolato Taormina 60 % ciemna z Ekwadoru z morwą i kocimiętką

W sumie lubię morwę, acz nie jadam jej. Dziwna jest, przyznaję, ale w moim odczuciu raczej pozytywnie. Kocimiętkę mam i znam, bo ogólnie siedzę w tematyce ziół. Przyznać się jednak muszę, że kupiłam ją dopiero, gdy zobaczyłam tę czekoladę w internecie. Jako ciekawostkę z mojego życia dodam, że kiedy w przeszłości kupowałam smakołyki dla Luny (mojej kotki) właśnie z kocimiętką, nie robiły na niej najmniejszego wrażenia (co innego waleriana). Połączenie jednak tych dodatków w czekoladzie wydało mi się na tyle dziwne, że aż warte spróbowania. To była jedna z zakupionych czekolad Sabadi, do których wpadły mi gratisy w postaci neapolitanek. I w sumie... to właśnie po neapolitankach zaczęłam trochę żałować zakupu, tchórzyć. Zaczęło mnie nawiedzać niemiłe przeczucie, że wszystkie tabliczki tej marki są typu Modica, a więc z całymi kryształkami cukru.

Ta czekolada wchodzi w skład linii, dla której każda jedna jest dedykowana jakiemuś miastu. Ta np. Taormina.

Sabadi Il Cioccolato Taormina 60 % to ciemna czekolada o zawartości 60 % kakao Nacional Fino de Aroma z Ekwadoru z morwą i kocimiętką; typ Modica.

Po otwarciu poczułam delikatny zapach wyraźnie oddający zioła i kwiaty. Pomyślałam o suszonych białych kwiatach; coś w tym było, co skojarzyło mi się ze "słodkim papierem". Oczami wyobraźni zobaczyłam też kruche nitki karmelu, twardy i szklisty karmel-ozdobę. W tle pojawiły się niejednoznaczne orzechy, sucha ziemia i soczyście-goryczkowata cytryna.

Tabliczka wyglądała na surową, masywną. Okazała się twarda i krucha. Odskakiwały z niej... kryształki cukru. Trzaskała średnio głośno, a temu towarzyszył chrzęst cukru. Było go całe mnóstwo dużo, a przekrój ogólnie wyglądał na ziarnistą zbitkę z cukrem.

W ustach rozpływała się w średnim tempie. Zaczęła łatwo i kremowo, dość tłusto. Zaraz jednak pojawiła się soczystość i ziarnistość. Kryształki prędko zaczęły delikatnie drapać w język i wyłaniać się coraz bardziej. Drapały w sposób coraz bardziej denerwujący. W zasadzie zdominowały całość, miałam wrażenie, że w ustach mam zlepek kryształków w "jakiejś gęstawej mazi" (czekoladzie). Kryształków i kawałków dodatków. To mikroskopijne, nasiąkające kawałeczki i patyczki ziół oraz kawałeczki suszono-wilgotniejących owoców morwy. Były to jakby jędrno-żelkowe, twardo-miękkie drobinki z miękkimi farfoclami (pestki z miąższem?).

W smaku, gdy odgryzałam kawałek, pierwszy uderzał cukier o... czystym smaku cukru, acz w tym przypadku wyraźnie z "karmelowawą" nutą, bo to trzcinowy. Gdy po prostu umieszczałam kawałek w ustach, nie było aż tak źle, acz to właśnie też karmelowo-cukrowa słodycz mnie witała.

Szybko zaznaczyła się jednak także gorzkość. Wzrosła błyskawicznie, przedstawiając się jako czarna ziemia. Była sucha, acz jakby chłodna. Odnotowałam węgiel z nieco naturalnie słodkawym echem i kawę. Kawę ziarnistą, zaparzoną i... już przestudzoną? Ziemia zaczęła przy niej nabierać wilgoci. Z oddali kibicowała jej nutka-nuteczka wina.

W tym samym czasie, ale jakby zupełnie obok, nieintegralnie rozchodziła się słodycz. Reprezentowała karmel. Trochę jakby zgaszony. Palony... ale nawet nie mocno. Po prostu nie strasznie słodki. Oczami wyobraźni widziałam kruche, wyglądające jak bursztynowe szkło, nitki-pajęczyny ozdobnego karmelu. Karmel pomieszał się z kwiatami.

Kwiatów zebrało się sporo. Wiązały się z suszonym motywem. Mniej więcej w połowie rozpływania się kęsa do głowy przyszedł mi suchy i słodki papier. Wniósł lekką cierpkość, a kwiaty przywołały zioła. Za kwiatowo-ziołowym, słodkim splotem mignął kwasek podobny do cytryny. Nie jednak w pełni cytrynowy, a bardziej jak ziołowo-goryczkowata, lekko słodka cytryna.

Gorzkość ziemi i kawy zrobiła trochę miejsca orzechom włoskim. Może także migdałom? Lekko marcepanowym, i łagodzącym bazę? Czekolada jednak jakby nie chciała złagodnieć. Kawa wylała się na ziemię i oto poczułam niemal dominującą, wilgotnie-soczystą ziemię. Cytrusowość znalazła w niej upust i też ją podkreśliła. Wyłoniło się z niej także czerwone wino. Wytrawne i cierpkie w jednej chwili, a za moment...

Znacznie słodsze. Na język zaczęły wylegać kryształki, a wraz z nimi drastycznie podskoczyła słodycz. Ziemia NIEMAL dominowała, bo jednak to właśnie cukier skupiał na sobie lwią część uwagi. Osłodził wino, przekierowując je na nutę wiśniowo-kwiatową. Pomyślałam o kwitnącej wiśni i... jeżynach rosnących na niskich krzewach, na których obok owoców było sporo białych kwiatów. Cukier do wszystkiego dodał karmel. Poczułam słodko-cierpką nutę jakby połączenia wiśni, jeżyny i morwy białej (znam tylko taką) - obstawiam, że to właśnie dodatek jeżyny morwowej się odezwał.

Epizodycznie wśród kryształków pojawiały się drobinki ziół, dodatków, które podkręcały cytrusowo-ziołową, słodko-rześką lub papierowo-kwiatową, jakby nasączoną winem nutkę - zależy, co to akurat było. Raz po raz smak robił się trochę apteczny, jednak gdy akurat to cukier się skumulował, do głowy przychodziła mi słodzona kawa.

Pod koniec czekolada wydała mi się bardzo ziemista i jakby ziemia ta była nasączona winem i cytryną. Z lekką goryczką cytryny i wysoką, cukrowo-drapiącą słodyczą, co skojarzyło mi się z naturalną apteką.

Gdy czekolada rozpuściła się, został cukier robiący to nieco wolniej od niej, ale w końcu też znikający,  zostawały tylko małe kawałeczki dodatków.

Kocimiętka smakowała jak orzeźwiająca "cytrynowa mięta". Zawarła w sobie słodycz i lekką cierpkość, pozostawiając odrętwienie języka jak anyż (wydaje mi się, że kakao bardzo podkręciło jej smak).

Z kolei jeżyna morwowa kojarzyła mi się z połączeniem jeżyny i wiśni przerobionych na apteczny syrop, splecionych sucho-kwiatową, jakby zgaszoną słodyczą (suszoną morwę jadłam tylko białą, ta była podobna, ale jakby właśnie wymieszana z tymi ciemnymi owocami).

Po zjedzeniu został posmak cukru trzcinowego przede wszystkim, lekka ziemistość i dość mocna, ziołowa słodycz nasuwająca na myśl miętę oraz splątana z cierpkością. Do tego echo wina, orzecho-marcepanu... i czułam też zmęczenie cukrem. Nie było to jakieś strasznie przesłodzone, ale w denerwujący sposób jawnie cukrowe.

Całość bardzo mnie rozczarowała, bo czuć cudny, ziemiście-winny, kawowo-orzechowy smak samej bazy - prawdopodobnie rewelacyjnej, a także cytrynową soczystość, kwiaty. Wydaje mi się, że kocimiętka i morwa mogły świetnie zgrać się i nawzajem podkręcać z tymi ekwadorskimi, jednak... od wszystkiego jakby usilnie cały czas starał się odciągać uwagę cukier. Czuć go bardzo wyraźnie, a przez strukturę aż trudno skupić się na innych aspektach czekolady. Denerwował mnie, drapał i szorował język i podniebienie, przez co miałam wrażenie, że ucieka mi to, co naprawdę warte uwagi i nie umiałam się tym cieszyć, przez co po 1/4 skończyłam. Nie chciałam zostać z niemiłymi wspomnieniami i zmęczeniem strukturą - ta kryształkowa wyjątkowo mnie odpycha (a jednak ogół, a więc taka niewielka zawartość kakao i "czekolada z dodatkami" nie są warte tego, bym miała się próbować przemóc).

Oddałam Mamie. Ona co prawda nie czuła w niej żadnych konkretnych nut, ale i tak czekolada ją zachwyciła. Powiedziała: "I ta słodycz, i kwaśność przyjemna w niej była, że ogólnie bardzo mi smakowała. W sumie nawet tych dodatków jakoś specjalnie nie czułam, tylko w zębach zostały, ale tak to pyszna. I ten typ taki fajny. Pewnie dlatego, że ten cukier tak wyraźnie wyeksponowano, to mi smakowała, choć ciemna". Wtedy też zgadłam, że pewnie smakuje jej tak bardzo, bo to cukier trzcinowy, a Mama odparła: "No, to skoro trzcinowy, to pewnie masz rację, bo uwielbiam go. Ostatnio to w ogóle się w nim zakochałam, w tym jego smaku... to i ta czekolada pewnie mi dzięki niemu smakowała" (a zakochała się, bo zaczęła piec ciasta i właśnie trzcinowego używa).

Jak dla mnie typ Modica to odbieranie potencjału znakomitej bazie i marnowanie ciekawych dodatków. Wszystkie one bowiem nikły w obliczu cukru, którego było paskudnie dużo. Może gdyby jeszcze to była czekolada np. 80% kakao... ale przy 60% ilość cukru doprowadzała do szału. Mimo że całość nie wyszła cukrowo przesłodzona. I choć rozumiem, że to taki typ, to uważam, że trzeba wiedzieć, do czego on pasuje, a do czego nie. Poza tym, mam ogromny żal do producenta, że nigdzie nie zaznaczył, iż jest to właśnie czekolada tego typu.

ocena: 6/10

kupiłam: EcoWybrane.pl

cena: 20,80 zł (za 50g)

kaloryczność: 483 kcal / 100 g

czy znów kupię: nie

Skład: miazga kakaowa, cukier trzcinowy, jeżyny morwowe 2%, kocimiętka Nepetella 0,8%

(neapolitanka) Sabadi Zucchero 75% cacao with Panela unrefined sugar ciemna

O cukrze Panela możliwe, że kiedyś coś obiło mi się o uszy, ale w sumie jako że ogólnie nie interesuje mnie cukier, można powiedzieć, że moja wiedza o nim ogranicza się do zera. Stąd przy okazji tej, ostatniej już otrzymanej neapolitanki, doinformowałam się w Googlu. Okazało się, że to zupełnie nieprzetworzony cukier trzcinowy. Koniecznie trzcinowy i koniecznie z Filipin, bo z innych miejsc na świecie może występować pod innymi nazwami. Czasem ponoć błędnie jako synonim stosuje się nazwy Muscovado i Panela, ale właśnie to jednak ponoć coś innego, bo chyba różni je nie tylko pochodzenie, ale też zawartość melasy. Panela obrabiany jest ręcznie. Trzcinę mieli się w specjalnych, małych młynkach, żeby uzyskać z niej sok, który potem jest formowany w bloki. Muscovado także występuje w blokach, ale podobno Paneli najbliżej do wysuszonego soku, przy czym jako cukier ponoć jest najbardziej mokrym cukrem... I tak pewnie wszystko mi się pomiesza i niedługo to zapomnę, ale warto wiedzieć, że są jakieś takie różności na świecie. Mnie tylko smuciło, że znowu będę to próbować w czekoladzie typu Modica, a więc z nierozpuszczonymi kryształkami.

Sabadi Zucchero Organic chocolate 75% cacao with Panela unrefined sugar to ciemna czekolada o zawartości 75 % kakao, słodzona surowym cukrem Panela (z linii Zucchero); typu Modica, jako neapolitanka ważąca 7g.

Po otwarciu poczułam delikatny zapach, reprezentujący dym, sporo melasy i jakby w zasadzie melasowy, nie za ciemny miód. Melasowość zawierała sugestię paloności, ale jawiła się zaskakująco świeżo, rześko, roślinnie. Tę rześkość wzmocniło soczyste, czerwone wino, co najmniej półsłodkie. Kompozycja mimo leciutkiej ziemistości i chyba nawet kawy w tle, przedstawiła się jako bardzo słodka.

Neapolitanka mimo tego, jak mała była, wykazywała twardość i przy łamaniu trzaskała głośno, acz z dziwnym pogłosem, jakby była zawilgocona. Gdy odgryzałam kawałek, rzęziła i potwierdzała swą twardość. Cały czas też przejawiała kruchość. Okruchy i kryształki cukru leciały na wszystkie strony.

W ustach rozpływała się powoli i dość twardo, trochę szorstko, ale nie jakoś szczególnie irytująco. Była średnio zbita i jakby mokra, wilgotna. Nie miała jednak nic wspólnego z wodnistością; czekolada zmieniała się w gęstą masę z leniwie rozpuszczającymi się kryształkami, kojarzącymi się z mokrym, grubym piaskiem. Tłustości w niej w sumie ani śladu, a choć piaskowego cukru dodano całe mnóstwo, jakby soczyście-gęsto rozpuszczał się w większości wraz z bazą. Tylko częściowo trochę na krótko zostawał, by lekko i mokro porzęzić na koniec. Jak na typ Modica, konsystencja wyszła przystępnie.

W smaku przywitał mnie gorzkawy dym, który roztaczał się nad... oceanem miodu. Na miodowych falach przybyły zaraz winne bałwany i w sumie można już mówić o drugim: oceanie czerwonego wina. Wino uderzyło niczym małe tsunami. Połączyło lekką, cierpkawą wytrawność i ogrom słodyczy. Pojawiły się gnilne, podfermentowane przejrzałe wiśnie i kwasek.

Dym odsunął się od wina, spowił słodycz. Pomyślałam o ciepłej herbacie z mnóstwem miodu i cytryną. Towarzyszyła jej zadymiona melasa, która przejawiała sporo palonych akcentów, ale wcale tak mocno palona nie wyszła. Bardziej po prostu ciepło. Zasugerowała leciutką korzenność, ciepło... może właśnie raczej motyw jakby gotowała się... jakby w ciepłej czarnej herbacie mieszać, rozpuszczać miód.

Do głowy przyszła mi miodowa melasa. Wyszła świeżo, w pewnej chwili nawet lekko kwiatowo. Pojawił się łagodniejszy, lżejszy karmel. Nuty karmelu palonego do goryczki przewijały się tylko, słodycz bowiem cały czas zmierzała ku niby melasowej, ale jednocześnie miodowej i karmelowej, delikatniejszej i bardziej "słodziusiej" strefie. Trzymała się skojarzenia z herbatą.

Gorzkość jednak nie próżnowała i mniej więcej w połowie rozpływania się kęsa wyskoczyła nuta nieco mocniejsza od herbaty - czarna, trochę palona kawa z miodem. Zasłodzona miodem! Miodowość i jakby miodową melasę czuć wyraźniej, gdy na języku zaczęły wylegać drobinki cukru.

Wino również cały czas dbało o swoją pozycję, acz pod naporem miodowo-melasowej słodyczy i jej goryczki, nieco uległo. Soczystość jednak wciąż podkreślało, więc kolejną myślą były soczyste, a jednak bardzo goryczkowate rodzynki. Znowu zawinął się przy nich dym.

Melasa przyozdobiła się rodzynkami, karmelem i miodem. Pod koniec, pod tym co słodziutkiego i rześkiego płynęło od samych kryształków, baza odezwała się jeszcze dymem, wykazała nawet ziemistość, polała wino... ale słodsze i nieco bardziej korzenno-rozgrzewające. Trochę chowające się za ciepłą herbatą z miodem i cytryną

Nieliczne kryształki zostały po czekoladzie, ale gdy do tego doszło, oczywiście skupiły uwagę na swoim smaku jakby miodowej melasy, aż zasładzając przesadnie.

W posmaku została właśnie ta "miodowa melasa", ale też trochę dymu i ziemi. Na pewno czuć sporo rześkości i soczystość, przy czym w dużej mierze była to soczystość czerwonego wina i herbaty z miodem i cytryną.

Całość smakowała mi, i to bardzo, ale znowu odpychała mnie struktura czekolady typu Modica - rozumiem jednak, że ma taka być. W dodatku ten przypadek, z Panelą, był interesująco mokry.

Sam smak zaskoczył mnie swoją rześkością i soczystością. Sporo wina, rodzynki wplotły wytrawność, wiśnie i ziemię, ale to i tak melasa przyciągała większość uwagi. Nie była jednak aż tak od nich odstająca, a sama w sobie też charakter miała niecodzienny. Jej miodowości, wywołującej skojarzenie z herbatą z miodem i cytryną, za nic się nie spodziewałam. Myślę, że dane mi było bardzo dobrze poczuć smak cukru Panela, a jednak żałuję, że nie dopieścił on bazy, a objął dowodzenie. Pod nim bowiem czuć, że baza była rewelacyjna, ale właśnie - głęboko pod nim. I kryształki... ale tak, typ Modica, co zrobić? W przypadku Paneli i tak wyszło to najmniej irytująco. Gdyby nie to, że dzisiaj przedstawiana neapolitanka wyszła aż tak słodko, jednoznacznie nazwałabym ją najlepszą z serii. Myślę, że na Modicę, ten typ cukru, świetnie sprawdziłby się raczej przy co najmniej 80%.

O ile np. Sabadi Muscovado wydała mi się mocno melasowo-melasowa, tak dzisiaj przedstawiana to jakby "miodowa melasa", łagodniejsza pod względem "paloności" melasy, a bardziej jakby melasa rześka, soczysta. To mi odpowiadało bardziej, mimo że jednocześnie wydawała się nieco słodsza. Bliżej jej trochę do tej z cukrem kokosowym, ale... to rześkość i soczystość zupełnie innego rodzaju.

ocena: 8/10

kupiłam: dostałam od EcoWybrane.pl

cena: jak wyżej

kaloryczność: nie podana

czy znów kupię: nie

Skład: miazga kakaowa, surowy brązowy cukier trzcinowy Panela